Öne Çıkan Yayın 20 Mart 2012 yazım

Erdoğan’a Askeri Darbe?

Yoo hayır bu kez, başka bir “fantezi”i üzerinde düşünmeye çağırıyorum: Cemaat, denetlemeye başladığı TSK’yı, Erdoğan’a karşı kulla...

11 Nisan 2014 Cuma

Ankara’nın Boynundaki Kalın Halat/ Suriye ve Kimyasal Gaz

Önce şunu belirtelim: Amerikalı gazeteci Seymour Hersch boşa yazmaz... Hayır, Pulitzer Ödüllü bir gazeteci olduğu için değil sadece, elinde bir takım sağlam veriler olmadan, bu yaşına kadar başarıyla südürdüğü gazetecilik kimliğini ateşin içine atmaz. Bazı inşa edilmiş hayatlar, bizdeki gibi o kadar ucuz değildir..
21 Ağustos 2013’de Suriye’de Şam yakınlarında Guta bölgesinde atılan kimyasal gaz sonucu başta çocuklar olmak üzere 2000’e yakın insan ölmüştü..
Hersch, epey bir süredir yazıp çiziyor taa geçen Aralık’tan beri: Gazı Türkiye verdi, diye. Şimdi yeni bir yazı ile konuyu yeniden gündeme taşıdı..
Adam haklı mı? Gazı bizimkiler mi ver? Verdiyse neden verdi?
Daha dün, Suriye’ye girmek için, “bir kaç füze attırırız, Süleyman Şah türbesine bahane yaratırız” diyen MİT Başkanı, Dış İşleri Bakanı ve Müsteşarı ile Genel Kurmay İkinci Başkanının katıldığı toplantıda, sızan konuşmaları öğrendikten sonra akla gelmez mi:
Acaba bizimkiler, Esad’a karşı bir askeri müdahalenin zeminini hazırlamak için, kimyasal gaz vermiş olabilirler mi?
***
Biraz geriye gidelim.. 2012, ABD’nin Suriye’ye müdahaleyi yoğun tartıştığı yıldı.
RTE+Davutoğlu, Esad ile bütün köprüleri atmıştı, kendisine 2 ay ömürler biçiyordu. Suriye sınırına askerler kaydırılıyordu.. Suriye’nin tıpkı Irak’taki gibi üçe bölünmesi tarışılıyordu.. RTE-Davutoğlu Suriye’yi Türkiye’nin doğal yayılma alanı ilan ediyor ve de göğüslerine “savaş kahramanı madalyası” takmak için hazırlık yapıyorlardı..
Fakat, ABD’nin Orta Doğu politikası zaman içinde daha gerçekçi bir zemine oturdu, Irak’ın ve Suriye’nin parçalanmasının, hiç de Amerikan çıkarlarına uygun düşmeyeceği, bu sürecin İran’a yarayacağı, bölgenin islami köktendincilerin üssüne dönüşeceği görüldü..
Bizimkilerin de etekleri tutuştu: Bütün politikalarını Esad’ın bir askeri müdahale ile devrileceği hesapları üzerine kurmuşlardı... Bu durumda korkulu rüyalarına dönen Esat iktidarda kalacak demekti..
ABD, askeri müdahaleyi tek şarta bağlamıştı: Esad kimyasal gaz kullanırsa..
***
Ankara, fiili olarak Suriye’deki iç savaşa zaten müdahale ediyordu. TIR’lar MİT kontrolünde silah ve cephane taşıyordu. Tape olaylarında sızdı ki bugüne kadar 2 bin kadar TIR silah götürmüştü.. Esad, RTE ve Davutoğlu’nun en büyük travmasına dönüştü.. Mutlaka devrilip gitmeliydi.. 
Derkeeeennn.. 21 Ağustos 2003 tarihinde dünya sarsıldı. Esad kimsayal gaz kullanmıştı!
Tabii bizim gazeteler “Katil Esad” diye veryansına başladı.. “Gazı Esat atmıştı, iktidarını korumak için kimyasal gaz kullanmaya başlamıştı!”
İşte, ABD, daha önce yaptığı, “Suriye’ye Amerikan askeri müdahalesi sadece kimyasal gaz kullanımında gündeme gelir, bu bizim kırmızı çizgimizdir” açıklamasının gereğini yerine getirmeliydi ve hemen askeri müdahale yapılmalıydı, yoksa Şam’daki cani bütün halkı öldürecekti..

MİT RAPORU: EVET ESAD ATTI!
Ankara derhal açıklama yaptı: Gazı Esad’ın attığı kesindi.. Bizim MİT, olağanüstü bir çalışma ile iki günde hazırladığı bir raporla bunu “kanıtlıyordu”.
O kadar ayrıntı vardı ki, füzenin atılma açıları bile saptanmış, nereden fırlatıldığı bile belirtilmişti.
Rapor, RTE tarafından Putin’e bile verilmişti! Washington’a! Oysa ikisi de MİT raporunu ciddiye almamıştı
Bi dakka tabii! Dünya ise kimyasal gazı kimlerin attığını tartışıyordu henüz. Gazın atıldığı sırada Şam’da bulunan BM gözlemcileri hemen olay gerine gitmiş ve ilk açıklamalarında “Şam hükümeti tarafından atıldığına ilişkin bir bulguya ulaşamadık, sanmıyoruz” demişlerdi..
RTE, Davutoğlu ve medya borazanları ise yemin billah halindeydi..
Hey, bu ne acele, durun hele, diyorduk o zaman!
ABD ve müttefikleri de müdahale kararı da almıştı. Havadan bombalanacaktı sadece. Ama bizimkiler bunu yeterli bulmuyor, karadan saldırı yapılmadan sonuç alınamaz diyordu!

ABD NEDEN MÜDAHALE ETMEDİ?
Ama, ABD bir türlü harekete geçmiyordu, neden?
Hersch açıklıyor: “Harekâttan iki gün önce Obama yönetimini vazgeçiren şey, saldırının arkasında Esad rejiminin değil, rejime karşı savaşan El Kaide’ci El Nusra Cephesi’nin, daha önemlisi de Türkiye’nin bulunduğunun anlaşılmasıydı.”
Hatta bir Amerikalı yetkili şöyle bile demiş: “Türkiye hükümetinde bazılarının, Suriye içinde bir kimyasal saldırıyla Obama’yı kırmızı çizgi vaadini yerine getirmeye zorlayacağına inandığını biliyorduk.”
Derken, bu yılın ocak başlarında dünyanın bir numarayı teknoloji üniversitesi olan M.İ.T raporu açıkladı: Guta’daki kimyasal silahları muhalif guruplar attı... kimyasalı atan füzelerin en çok 2 km menzili vardı ve ancak Esad düşmanı muhaliflerin bölgesinden fırlatılabilirdi!
Bu süreçte, Esad temize çıkmıştı, üstelik kimyasal gazların kontrolünü Birleşmiş Milletler’e vermişti, gazlar imha ediliyordu. ABD Dış İşleri Bakanı Kerry, Esad’ın işbirliğinin övgüyü hakkettiğini söylemesi, RTE ve Davutoğlu’nu tamamen devre dışı bırakıyordu. Artık ortada, ABD’yi Suriye savaşına sürmek isteyen, veya “sen yapmazsan bana izin ver ben oraya gireyim” diyen bir Ankara vardı, ve bütün işbirlikleri yatmıştı.. 
Beyaz Saray’ın RTE’yi silişi Suriye ile oldu..
Peki, bu kimyasal gazı nereden edinmişti El Kaideciler?
Döndük başa, yani Hersch’ün yazdıklarına: “21 Ağustos 2013’te Şam’ın doğusundaki Guta banliyösünde meydana gelen kimyasal silah saldırısı, ABD’yi Suriye’ye karşı savaşa sürüklemek amacıyla Türkiye tarafından El Kaide’ye bağlı El Nusra Cephesi’ne yaptırıldı..”
Diken’e şöyle diyecekti: “MİT planladı, Jandarma sınıra kadar taşıdı.”
***
Bunu Hersch söylüyor tabii. Kaynaklarının da kuvvetli olduğunu belirtiyor..
Beyaz Saray kısmen yalanlıyor. Belli ki, Ankara ile bağlarını koparmak niyetinde değil.. 
Hele ki yerel seçimden galibiyetle çıkmışken RTE.. 
Ve Ukrayna meselesinde Rusya ile dalaşma zirve yapmışken... 
Ve Türkiye'yi gerektiğinde bir cephe savaşı için kullanma planları masadayken...

Eğer doğruysa Hersch (biliyorum şüphe etmeyenler çok!), Obama’nın elinde, Ankara’nın boğazına doladığı kalın bir ip var demektir..
--10 Nisan 2014 Perşembe / Bilim ve Siyaset – Cumhuriyet

8 Nisan 2014 Salı

İmralı Halkla İlişkileri: İmralı Halka Açılıyor

Geçen gün gazetelere yansıdı, iktidar İmralı sakini Abdullah Öcalan’ı gazetecilerle görüştürmeye hazırlanıyor. Dahası, iktidar yandaşı gazeteci isimleri de listelendi. Bazılarını heyecan sarmıştır şüphesiz.. İmralı’ya sırayla mı giderler, yoksa hepsi birden mi gider, bilemem.
Ama “Kürt Açılımı”nın bu yeni “safhası”nın kesin olan iki noktası şu:
1)  İlk etapta Cumhurbaşkanlığı seçimine, Kürtlerin desteğini almaya yönelik karakteri..
2)  İkincisi, 2015’te yapılacak genel seçimler için, AKP-BDP arasındaki Kürt oylarını “paylaşım savaşı”na etkileri..
AKP Öcalan için kamuoyuna yapacağı halkla ilişkiler kampanyasını gazeteciler(in)e ihale edecek.
Böylece hem Kürtler memnun olacak hem de Türkler de Öcalan’a daha da ısındırılacak.
Erdoğan ve AKP, önümüzdeki 4 ayın ana halkla ilişkiler programı olarak bunu saptadı gözüküyor.
***
Peki salt bu kadarı Kürtleri memnun eder mi? Eder etmesine de, yeterli bulurlar mı bilmiyorum.
Çünkü BDP, AKP’nin Cumhurbaşkanlığı adaylığına destek vermeye hazır olduğunu açıkadı, ama özerklik konusunda ciddi yasal beklentileri olduğunu şart koşarak. BDP ve yavrusu HDP’nin belediye seçimlerinde toplam oy oranı %6 kadar. AKP’nin oy oranı 44 ile 45 arası gösteriliyor. İkisinin toplamı sanki %50’yi buluyor. Bu bütünleşmede “kaçak” olmazsa eğer, Cumhurbaşkanlığı seçiminde, “yeter oy”a ulaşır gibiler..
Cumhurbaşkanlığı seçiminde iki ana ittifak olacak gibi: İktidar kanadı AKP-BDP/HDP; geri kalanlar da CHP-MHP ekseninde genellikle muhalefet kanadı.
Diyelim ki RTE veya Gül adaylığını koydu, tek başına kazanmaları mümkün gözükmüyor. Siyasi parti örgütlü Kürt desteğine muhtaçlar. Gül, seçime girebileceği olasılığını da düşünerek, twitter-mwitter konularında daha esnek mesaj veriyor, RTE’ye kıyasla kulağı halka daha açık gibi. Bu tutumu kendisine daha çok oy getirir mi, çok şüpheli.
***
Bu açıdan bakıldığında, Kürtlerin elinde bir “altın fırsat” var gibi.
Öcalan’ı “Türkiye’ye açmak”, onlar için yeterli değil.
Ama onlar için yeterli olmayan ise, Öcalan için yeterli olabilir.. Zaten Çözüm Süreci’ni her koşulda esas sürdürenin, Kürtler içinde Öcalan olduğunu biliyoruz.
Öcalan’ın Türkiye nezdinde daha büyük bir meşruiyet kazanması, işin esasına bakılacak olursa, az-buz şey değil.
Bu iktidar için de geçerli! RTE’nin de Çözüm Süreci’ni ilerletebilmesi, Öcalan’ın toplumda meşruiyet alanının genişmemesiyle mümkün..
Bu yolda RTE/ AKP için, daha ileri adımlar atma fırsatı da ortaya çıkabilir.
Dediğim gibi, Öcalan için yeterli olan bir “halkla ilişkiler” programı, BDP/ Kandil için yeterli görülmeyebilir, ama red de edilecek kadar kötü değil!
***
Burada iktidarın açmazı, Öcalan’a tanınacak meşruiyet zeminin genişliği veya BDP’nin daha fazla isteğine verilecek yanıtlar sonucu, AKP’nin tabanındaki milliyetçi seçmen ile yaşanacak krizdir.
Tavizler ve Öcalan’ı hoş göstermenin dozunun yüksekliği, bu tabanın bir kısmıyla çatışacak ve seçimlerde bir oy kayması yaşanacaktır.
AKP-BDP Cumhurbaşkanlığı ortaklığının oyları kılı kılına yetişeceği için, %1-2’lik oy kaybı bile, seçimi kaybetmesine neden olur.
Kürt meselesinde atacağı adımı, seçmeninin kabul edebileceği bir dozda tutması gerektiğinin farkındalardır.
***
Tabii bunlar AKP açısından varsayımlar.
Eğer yerel seçimlerde görülen, partiye veilen %43’lük oranda bir artış değil de, başlayan düşüş %40’lara doğru geri çekilmeyi sürdürürse, bu ittifak cephesi hayal kırıklığına uğrar.
Bu olasılık vardır, belki de daha çoktur.
Tabii burada belirleyici etken, muhalefetin büyük çoğunluğunun destekleyeceği adayın kimliği olabilir..
CHP için çeşitli tavırar var. İlki “kardeşim sana ne kim seçilirse seçilsin, sen kendi adayınla çık, kazanmasan da olur” tavrıdır. İkincisi de, de kendi adayının kazanmayacağını bilerek, ama Cumhurbaşkanlığında, iktidarın hınk deyicisinden öte, temsil niteliği yüksek birisini görme politikasıdır.
AKP Cumhurbaşkanlığını kaybederse, 12015 genel seçimlerinde de olumsuz etkilenir.
***
Evet, önemli belirsizlikler döneminde, varsayımlarla ilerlemek zordur.
Başta Arınç, RTE’nin yönetim tarzından önemli rahatsızlıklar duyan çevresi, RTE’yi Cumhurbaşkanlığına “yükseltmek” isteğinde! Metin Feyzioğlu bu durum için “kick upstairs” deyimini kullandı (yukarıya tekmelemek gibi!).. Herhalde düşünceleri, örneğin diyelim Arınç Parti Başkanlığı, Gül Başbakanlık... Rahatlayan bir parti ve hükümet yönetimi!
Bilemiyoruz tabii..
Biz yine dünkü ana saptamamızda kalalım: RTE’nin önünde henüz en az bir ay var, karar vermek için: Kendi yararını ençoklaştırma plan ve programı çerçevesinde, neyse o!.. Tabii RTE’nin bir hedefi var: 2023! Bir de, eş-çoluk çocuğun Kök tamebi var mı, ağır basar mı...
Sanki, çevresi, Cumuhurbaşkanı ol, diye boşuna umud bağlamış gözüküyor bana!

--8 Nisan 2014 Salı / Bilim ve Siyaset – Cumhuriyet

7 Nisan 2014 Pazartesi

Gül Sıkıştırıyor: Hadi Ama! :-)))

Henüz seçimler üzerindeki hilebazlığın derin ve yaygın gölgesi tartışması sürerken (Bugünkü Cem Say’ın makalesine bakınız), 3 ay sonra yapılacak seçimin perdesini, Cumhurbaşkanı Gül açıverdi.. Kime açtı? Gazetecilere.. “Zamanı gelince konuşuruz demiştim, işte zamanı geldi.”
Ve ekledi: Adaylık konusunu Başbakan ile oturup kardeşçe kararlaştırırız..
Tabii, konuyu iki yıldır izleyen ve yorumlayan kişi olarak, hemen sorarım: Madem başbakanla oturup kardeşçe bölüşüm yapacaksınız, o zaman konuyu niye gazetecilere açıyorsunuz?
Söyleyeyim: AKP’nin Cumhurbaşkanı adayı kim olacak konusunu, her hafta bir araya geldikleri halde, zerre kadar konuşmadılar aralarında da... Gül, rahatsızlığını dile getiriyor aslında ve medyayı araya sokarak RTE’ye çağrı yapıyor, Gel şu işi halledelim, hadi ama!
Cumhurbaşkanlığına AKP adaylığı konusunu açacak olan, Gül değil RTE. Tek belirleyici o.. Gül, bekleyip duruyor ve önünü görmek istiyor.. RTE’nin ise acelesi yok.
RTE’nin soru üzerine yanıtı da, evet zamanı gelince kardeş kardeş konuşuruz konuyu..
Peki o zaman neden gelmiyor bir türlü?
***
Çünkü Başbakan henüz kararını vermedi. Veya aslında büyük ölçüde verdi de, beklemede. Kararı ne? Bence ağırlıklı olarak, kendisi başbakanlıkta kalacak, Gül’e de Çankaya’nın yolunu ikinci kez açacak. Gül’e, asından yeniden seçilmenin kapısını biliyorsunuuz Cumhurbaşkanlığı yasası ile kapamıştı. Gül’ü bu yolla siyasetten, AKP’den tasfiyeye yönelmişti. Bir ipte iki cambaz oynamaz.. Ama Anayasa Mahkemesi ikinci kez seçilmeyi yasaklayan maddeyi iptal etti. RTE de bunu sineye çekmek zorunda kaldı.
Sakal ve bıyık hikayesidir, RTE’nin durumu. Bir yandan Çankaya’ya çıkmak için yanıp tutuşuyor. Cumhurbaşkanı olamamak kariyerinde büyük eksiklik! Cumhurbaşkanlığı olanağı da, ileride oluruna terkedilirse, bir daha gelmeyebilir, yani hep bir riski var!
Ama Çankaya, bugünkü yetkileriyle, ülkenin en güçlü makamı değil. RTE, bu yolda çok emek harcadı, Başkanlık Sistemi Anayasası dayattı. Meclis’te görüşmeler çöktü bu nedenle. Sonra, Partili Cumhurbaşkanı olsun dedi.. Bu durumda hem Parti Başkanlığını hem Başbakanı ve hükümeti kontrol edebilecekti Çankaya’dan. O da olmadı.
***
Tamam Cumuhurbaşkanı olayım, derse, 5 yıl boyunca, salt oradaki yetkilerle yetinebilir mi? RTE’nin herşeyi denetleme isteği buna engel..
Peki, Çankaya’ya çıksa, Başbakanlığı ve partiyi, eskisi gibi güdemez mi?
Bence hayır! Yetki ve sorumluluk kimdeyse, yetkiyi kendi kullanmak ister; bu görevin doğasında var. Kimsekendisine “RTE’nin emanetçisi” dedirtmez.. Bunu kendisine dedirtecek insanın Parti Başkanlığına ve Başbakanığa gelmesi, bu görevlere oturması mümkün insanların kişilikleri ve kariyerleri dikkate alındığında, zor, dahası imkansız gibi. RTE’nin bunlar üzerinden müdahalesi, sadece bir dereceye kadar olur..
Peki Anayasa değişikliği bu saatten sonra olur mu?
Olmaz.. 367’yi BDP ile bile bulamaz. Değişikliği referanduma götürecek sayıyı buldu diyelim, seçim takvimi zamanı uymaz, veya hemen yapması gerekir.. Seçim süreci, 10 Haziran’da başlıyor. 50 güne anayasa değişikliği ve referanumu sığdırması gerek.
Gül ile “şimdi ben Çankaya’ya, sonra ben yine Başbakanlığa” anlaşması olur mu?
Köprünün altından çok su akar. Türkiye krizlere, şimdi hem siyasi hem ekonomik krizlere gebe bir ülke.. Gül bu işi benim gibi yürütemez düşüncesi de var!
RTE Çankaya’ya çıkmak isterse, Gül’ün durumu ne olur?
Gül milletvekili değil. Başbakanlığa gelemez. Ya hemen bir yerde erken seçim yapılır, Gül aday gösterilir, veya gelecek seçimlere kadar bekler, o zaman Başbakanlığa RTE yine de sözünü dinleyecek bir kişiyi öngörür.. Ama bunlar hep tehlikeli işlerdir..
Yani ne demek istiyorsun, diye sorarsanız.. Arınç mesela RTE’den kurtulmak ister, Baybakanımıza Çankaya yolu açıldı, diyerek onu oraya göndermeyi ve kurtulmayı arzu ediyor! Cin adamdır. Bu bile başlı başına, RTE için, Çankaya’ya çıkmak, şimdilik parti ve hükümetten tasfiye anlamına gelir!
Bu nedenle, RTE’nin Çankaya’ya çıkma olasılığı azdır. Sadece tek bir neden fikrini değiştirebilir:  Sağlığı ve yorgunluğu.. Orayı beş yıl güç toplama yeri olarak görürse..
Tabii, hem Çankaya’ya çıkarım hem de herşeyi yönetirim düşüncesine bir katakulli çözüm varsa, bilemem..
***
Gül, sıkıştırıyor, hadi karar ver, diyerek..
RTE için ise Nisan ayı, strateji belirleme, Mayıs adaylıkları kesinleştirme ayı..
Hiç acelesi yok, Gül’e bekle kardeşim, diyor.
2011 sonu- 2012 başlarında “Üç koltuk boşalıyor” yazı dizime bakın. Orada yazılanların yüzde 95’i hala geçerli!
Şimdi yaşadığımız siyasette geçerli olan tek kural var: Kendi yararını ençoklaştırma...
RTE “evet böylesi benim için en iyisidir” dediği noktayı bulunca, kararını verecek ve uygulamaya koyacaktır.
----7 Nisan 2014 Pazartesi / Bilim ve Siyaset – Cumhuriyet

YSK, Vicdanları Rahatlatmalı

Üzerinde büyük tartışma olan Ankara’daki seçimlere itiraz, Yüksek Seçim Kurulu’nun önünde. Vicdanlar yaralı.. Şüpheler yoğun.. Ankaralı seçmenin yarısı, iktidarın hile ve desise ile seçimleri kazandığı inancında. Lanet üzerine laünet okuyor. Gerçi lanet okumanın ve bedduaların hiç birinin iktidarın umurunda bile olmadığını, bu konuda bir inancının da bulunmadığını biliyoruz..
Ama Yüksek Seçim Kurulu, sandık sayımlarının adil yapıldığına ilişkin vicdanları tatmin eden bir karar almalıdır. YSK’nun varoluşunun en temel nedeni budur.
***
Ankara seçim sonuçları üzerine önce bir olguyla yaklaşalım:
AKP iktidarı, yerel seçimlerde, 2011 genel seçimlerine oranla önemli ölçüde oy yitireceğini, görmüştü. Yerel seçimler tam bir genel seçim havasına sokulmuş ve AKP iktidarının adeta referandumla kabul veya reddine, iktidarı destekleyenler-desteklemeyenler oylamasına dönüştürülmüştü.
Şimdi bir varsayım ileri sürelim: AKP’nin genel oy düşüşünü gösterecek sonuçların tersine çevrilmesi, bugün için mümkün olmadığına göre, iktidar için özellikle İstanbul ve Ankara’nın korunması öncelik kazandı.
İstanbul büyük bir rant bölgesi, Ankara ise siyasal yönetimin kalbiydi. Herhangi birinin kaybı, AKP için büyük bir karizma çizimi olacaktı..
AKP İstanbul için fazla endişe etmiyordu, ama RTE’nin konut bölgesi olarak Üsküdar önemliydi.. Ankara da tehlikedeydi.. Her ikisi de kaptırılmamalıydı. Nitekim, şüphelerin en çok yoğunlaştığı yerler de buraları oldu.
Ankara’da, ilçe ve il seçim kurulları, sandıklarda CHP aleyhine gerçekleştiği belirtilen özellikle birleştirilmiş tutanaklardaki sahteciliklere ve sayılmayan oyların görülmemiş yüksekliğine rağmen, sandıkların yeniden sayımını reddetti. CHP Yüksek Seçim Kurulu’nun kapısını çaldı. Görülen o ki, sonuna kadar gidecekler.
***
Ankara yerel seçimlerdeki sahtekarlık üzerine çok ciddi bir istatiksel bilimsel araştırma, İsveçli siyaset bilimci Erik Meyersson’dan geldi. O, bir ilköğretim okulu sandık sonuçlarını dikkate alarak, geçersiz oyların yüksek oranda olduğu sandıkların hemen hepsinde AKP’nin kazandı, bunun nedeni CHP oylarının yüksek oranda geçersiz ilan edilmesi olabilir, diyor.
Ankara’daki durumu inceleyen bir başka bilim insanımız daha var: ABD’den A. Murat Eren. O da bu iddiayı sandıklarda yaptığı daha ayrıntılı araştırma ile doğrular, en azından büyük şüphe duyulması gereken bir sonuca varıyor. Eren’in twitter hesabında bu konuda süren tartışma da izlenebilir!
CHP-AKP arasındaki o dağılımının hemen hemen benzer olduğu dikkate alınırsa, alsında, geçersiz oyların dağılımında da yaklaşık benzerlik olması gerekir.. Ama AKPnin kazandığı sandıklardan sürekli yüksek oranda geçersiz oy çıkması, AKP lehine hilelerin yapıldığını gösteriyor ve kesinlikle incelenmesi gereken bir durumun varlığını gösteriyor olabilir..
Şaka maka değil, Ankara’da geçersiz oy oranı 124 binin üzerinde! İki belediye başkan adayı arasındaki o farkı ise 32 bin kadar... Geçersiz oyların CHP aleyhine toplamı ise yine istatistiki hesaba göre 20 bin küsur oy.
Ama Eren, daha sonra, geçersiz oyların yüksek olduğu sandık bölgelerinde, geçersiz oyların yüksekliğini, eğitim düzeyinin düşüklüğü ile açıklayan başka bir veri kullanıyor ve durumu öyle izah ediyor. Tabii, bu saptama da doğrulanmaya muhtaç.. Tıpkı ilk veri gibi..
***
Bunun da tek yolu, sandıkların yeniden sayılmasından geçer.. Hem yapılan usulsüzlükler saptanır, hem de 124 bini aşan geçersiz oyun, neden ve nasıl geçersiz kılındığı görülür!
Ayrıca, toplumsal olarak, CHP’ye oy vermiş, Ankara’nın yarısını oluşturan insanlar olarak, Ankara seçimleri üzerindeki şaibenin tamamen kalkması gerekir.
Yüksek Seçim Kurulu, Ankara seçmenin öbür yarısının OYLAR YENİDEN SAYILSIN isteğine yanıt vermeli, toplumsal vicdandaki büyük yarayı tedavi etmeli ve şüpheleri ortadan kaldırmalıdır.
Bunu yaparak, aynı zamanda yargının seçimler konusundaki tarafsızlığını da göstermiş olur.
Yargıçlar şunu biliyordur: Hiç bir şey, vicdanları rahatlatmaktan daha önemli değildir.
Ankara Belediye Başkanı, seçimlerde yapılan sistematik hilelerle üç kağıtlarla mı seçilmiştir, yoksa sandık sonuçları gerçekten Ankaralıların tercihini mi yansıtmaktadır.
***

BİR KİTAP: Girdap Balıkçısı

Ali Deniz Uslu, gazetemizin 10 yıldır çalışanı bir genç arkadaşımız! Röportajlarını Cumhuriyet Pazar ve gazetemizde keyifle okuyoruz. Diğer bir özelliği de, belki de daha çok, müzik eleştirmeni ve yazarı olması.. Yitik Ülke Yayınları’nda, Girdap Balıkçısı adıyla küçük bir deneme kitabı yayımlandı. Kısa ve öz. “Sahibini arayan ruhlar” gibi. Bazen bir güzel şarkı tadında.. İnsanların tek ortak noktalarının korku olduğunu iddia edecek kadar..
“Kötülerin ve yalancıların gölgesi ve yansıması olmaz”lığını ondan öğreniyorum... Derken önümüze şiir mi desem manzum mu, yeni bir ifade biçimi ile yer değiştirerek, küçük adımlarla kısa kısa ve vurucu vurucu ilerliyor Ali Deniz..

Bir ilk adım, kolay gelsin diyelim ve okuyalım..
--6 Nisan 2014 Pazar / Bilim ve Siyaset – Cumhuriyet

3 Nisan 2014 Perşembe

Düşüş ve Yeni Bir Saldırı mı?

Şu seçim sonuçlarına bir kez daha bakalım, henüz resmi olmayan, Hürriyet’te yayımlanan (%99,63) sayılarıyla.. Belediye başkanlarına verilen oylar itibariyle:
AKP, yüzde 45’lerden %44,17’ye düşmüş.
CHP yüzde 28.62;
MHP ise 15.89.
“Büyükşehirlerde belediye meclisi, diğer şehirlerde il genel meclisi sonuçları” hesabına göre ise,
AKP 43,3;
CHP 25,61;
MHP 17,64. Bu sayılar ise “partiye verilmiş oy” olarak genelde kabul edilir.
En güçlü muhalefet CHP ve MHP’nin belediye başkanlığı toplam oyları (yüzde 44,51) ve “partiye verilmiş” oyları (yüzde 43,45), AKP’nin biraz oylarının üzerindedir.
AKP, yüzde 49,8’den 43,3’e inmiş gözüküyor. Bu, oylarda yüzde 6,6 düşüşe, seçmen sayısı olarak da 2,5 milyona yakın oya denk gelir.
Diğer küçük muhalefet partilerinin küçük oy oranlarını daa katarsanız, iktidar- muhalefet denkleminde AKP azınlıkta kalır (*).
Yani diyeceğim, Salı günkü yazımda 18 maddede belirttiğim gibi, AKP düşüştedir. Bu düşüş sü-re-cek-tir.. Çabalama kaptan!..
***
Toplumda şöyle bir yanılgı var: Sanki partiler eşit koşullarda, sıfırdan yarışa giriyorlar. Özellikle gazeteleri satmayan yandaş medyanın anlı şanlı köşe yazarları ve AKP politikacıları, “gördünüz mü CHP yine kaybetti, hiç bir zaman kazanamaz, her seçimde böyle, yine hüsran... halktan kopuk” diyor ve CHP’ye ne yapmaları gerektiği konusunda reçete veriyorlar. Bunlarda birini, muhalefetin başına geçip bu reçetesini gerçekleştirmeye çağırdım, Kendisi için yeni bir kariyer!
Şüphesiz, CHP eleştirilecektir, ama öncelikle: Her ülkede seçmenin seçimlerde bir ana akımı oluyor. Güçlü bir iktidar partisi, yıllarca iktidarda kalabliyor: Bakınız Alman Hristiyan Parti lideri Merkel! Geçen sonbaharda 3.kez kazandı! Çünkü Almanya’da işler iyi gidiyor! Gelecek seçimlerde de birinci parti olarak çıkacak, dörtleyecek.
Sosyal demokratlara neden çoğunluk oylarını alamadın ve iktidar olamadın, diyene rastlamadım! Çünkü siyasi, ekonomik eğilim, ortam Merkel’den yana. İşler yolunda görüldükçe, kazanır. Ama Merkel üçünçü kez kazandı diye, Recep Tayyip olmaz orada!
Bir anket uzmanı, tv’de iktidarda olmanın başlangıç avantajını anlatıyordu. Muhalefet iktidar oylarında en çok yüzde 20’yi dönüştürebilir, diyordu. Tabii ülkeyi çöktürmemişse..
Bunları, CHP’yi aklamak için yazmıyorum. CHP’nin çok çalışması, örgütüne dinamizm kazandırması gerekir. Ayrıca tabii ki muhalefet politikaları da var.  Kemal Bey, bütün konuşmalarını ortaya çıkan rüşvet ve yolsuzluk savları üzerine kurdu. Acaba bu politika, CHP örgütünü atıl bıraktı mı?! Nasıl olsa adamlar bununla yıkılırlar düşüncesi egemen oldu mu (Bence oldu).
Ortaya çıkan yolsuzlukların, iktidara ne kadar oy kaybettirebileceği üzerine bir hesabı - öngörüyü, dünyadaki örnekleriyle kıyaslayıp, partinin önüne koyan oldu mu?
***
1) Cemaati siyasal olarak bitmiş kabul edin. Çökmekte olan bir siyasal aracın kimseye kazandıracağı bir şey olamaz. Siz de kuyruğundan gidersiniz. Cemaat politikasına küçük eleştiriler dışında, CHP’ye ağır eleştiri yöneltmedim. Seçimler bitti artık..
2) Rüşvet ve yolsuzluk konusunun iktidarı bir yere kadar etkileyeceği belliydi.
3) Türkiye’nin geçmiş ekonomik çöküşleriyle darmadağın olan seçmen ve Türkiye’nin belleği canlı. AKP’yi ayakta tutan, son 11 yılın dünya ekonomik konjonktürüydü. Ucuz milyarlar merkezden çevreye doğru yayıldı.. AKP bunu yiyor hala! Ve bu ekonomik “rahatlığa” da dayanarak, 12 yılda önemli bir sosyal kültürel-düşünce bağımlılığı yarattı
4) İşlerin yolunda gittiği düşüncesi-duygusu seçmene egemen olduğu sürece, ülkede din-etkin konularda büyük iç çatışmalar olmadığı sürece, seçmenin genel algısı durur.
5) AKP şüphesiz kendine büyük bir seçmen kitlesi yarattı. Bunlar, bu iktidardan ekonomik ve kültürel beslenerek, iktidar çevresinde kenetlendi.
6) Şüphesiz, salt ekonomik kriz gelecek iktidarı yıkacak beklentisi içine girmek yanlıştır. AKP’nin oluşturduğu ve inandırdığı siyasal- toplumsal kültürün seçmen üzerindeki önemli gücünü de hesabetmek gerekir.
7) Muhalefetin işleri zorlaşacaktır. RTE’nin, Cemaati şiddetle tasfiye edeceği kesindir de, bunun tüm muhalefete yönelik etkilerini göreceğiz..
8) RTE’ye karşı yeni bir geliştirilmeli, dünya demokratik kamuoyu ile birlikte. Kılıcı elinde saldıran birisi var karşınızda, uzlaşmasız ve mutlak iktidarı için durmadan savaşan... RTE diyor ki, neden yüzde 50 üzerinde almadık!.. Bu yeni bir saldırının başlangıcı mıdır?

(*) BDP’yi ayırıyorum. Kürt Meselesi nedeniyle, AKP’nin yarı müttefiki durumundalar. Kürt Meselesi’nde AKP ile değil de Türkiye ile bütünleşen bir politika izleseler, bir “Türkiye Partisi” yolunda gelişirler. Kürt Çözümü süreci, onları, RTE’nin yedek atı konumunda tutacaktır. Boyunlarına geçirilmiş bir ilmik..
3 Nisan 2014 Perşembe / Bilim ve Siyaset – Cumhuriyet

2 Nisan 2014 Çarşamba

18 Maddede Seçim Sonuçları: Aşağı Doğru İniş

1) AKP %50’den %45’e doğru indi. Bu, yolsuzluk ve rüşvete birinci derecede duyarlı, AKP’yi desteklemiş bir kitlenin varlığını ve desteğini çektiğini gösterir. %5 seçmen 3 milyona yakın insan demektir.. Bunu küçümsemeyin ve cebe koyun öncelikle.. Bu kitle, iktidarın niteliğini kavramış ve tavır almıştır. AKP’nin diğer sunduklarıyla ilgisi yoktur.
2) Daha büyük bir düşüş niye olmadı? RTE’ye inanç büyük. Rüşvet-yolsuzluk algısını Cemaatin ve arkasındaki dış gücün sırtına yıktı: İnlerine gireceğiz, suç örgütü, hain, casus... Kendi dilinden konuşan RTE’ye inanmış kitle, bu yansıtmayı tuttu. Bugün böyle bir gerekçe onlara iyi geldi.. Çünkü RTE’ye inanmayı güvenmeyi sürdürmek istiyorlardı..
3) Neden diye soralım. Can alıcı soru budur. Çünkü bilimsel bakış, olayların doğasını anlamaya yöneliktir: Nasıl oluyor? Neden? Bence, henüz AKP’ye sırt çevirmeye hazır değillerdi. Dünkü yazıda da belirttiğim gibi, kendilerini bir yandan da iktidarda hisseden bir kitleden bahsediyoruz. Bu kitleyi sarsacak, başka bir olay gerçekleşmedi.
4) Bu kitle zenginleşmek, daha doğrusu, 12 yıl içinde kendisine sunulan tüketici olma konumunu sürdürmek istiyor. AKP iktidarı onlara geniş tüketici ve ucuz krediyle, sahip olma olanağı sundu. Dolayısıyla, içinde bulunduğu koşulların sürmesinden yana (kendi istikrarı) davrandı.
5) Daha yoksul kitlelere AKP’li belediyelerin önemli ölçüde sosyal yardım yaptığını bilmek gerekir. Bu bir ciddi saptamaysa, karşılığı gerçekten önemli bir sayı ise miktar ve insan olarak, bu kitlenin de AKP’den vazgeçmesi için bir neden görmemiştir. Bir ciddi sarsılma hissetmemiştir
6) Seçimlerde “alt bilinç”, kendisinin, ailesinin durumunu gözetir. Temel ekonomik vb gibi temel ihtiyaçlarını aşmış kitleler için, başka değerler önplana gelebilir.
7) Cemaat önemli bir darbe yedi. Başbakan bu saldırıyı, yüzde 45’in daha altına inmediğine göre, önemli ölçüde savuşturdu. Cemaat, önümüzdeki süreçte yeni açıklamalarla saldırılarını sürdürebilir. Ama kitlesel tabanlarının çok zayıf olduğu ortaya çıktı. Yüzde 1-3 kadar bir etkileri var mıydı.. Belki. AKP’den kayan oylardan birazının CHP’ye birazının da MHP’ye yönelmesi, bu kitlenin hacmini gösteriyor olabilir.
8) Ama şüphesiz ki rüşvet ve yolsuzlukların sandıkta aklandığını düşünmesi, RTE’nin yumuşak karnını oluşturuyor. Hele hele büyük suçmalaların yöneltildiği aile bireyleriyle sahneye çıkması, yolsuzlukları sahiplenmesi, takmaması ve öyle bir şey yok mesajı anlamına gelir. Bunların hepsi farklı etkileyecektir seçmeni. Ekonomide sıkıntılar, veya yaşayacağımız başka ciddi olaylar. bu yolsuzluk olayını önplana çıkartabilir, rüşvetle birleşebilir.
9) CHP’nin %30’lara varamaması, şüphesiz ki beklentilerin gerçekleşmemesi anlamına gelir. Oyda yükselmesine rağmen, bir başarıdan bahsetmek zordur. Kayıplarına bakın..
10) Ama seçimlerde muhalefetin başarı kazanacağını düşünmek yanlıştır. “Bunca yolsuzluğu rağmen, aptal millet vb” yargılarına katılmam. Henüz seçmende sanki işler iyi gibi gidiyor algısını önemil ölçüde sarsacak siyabi, ekonomik ve toplumsal durumların olmadığı koşullarda, muhalefete “neden iktidarı ele geçirmedin, çünkü yanlışlar yaptın, şöyle şöyle yapsaydın, bu adamlar giderdi iktidardan” düşünceleri yaygın.. Katılmıyorum, en iyi koşullarda belki 1-3 puan artabilir.. Seçmen iktidardan beklentilerini sürdürüyor.
11) Şüphesiz, Türkiye’de demokratik parlamenter sistemin işlemediğini görmek gerekir. Özgürlükleri, medyayı baskılayan bir iktidar.. Medyayı kendi borazanına döndürmek için yıllardır çalışan bir RTE.. Parlamenter, yasal, anayasal sistemin sadece sandık bölümünün işlediği bir sandık demokrasisi. Baskı sistemi, şüphesi sandığı ve seçmeni de baskılar. Bu açılardan rezil bir durum var. Demokrasi var mı, bütünsel baktığım için olaya, yok.. Şüphesiz bu durum da AKP oylarına önemli ölçüde artılar ekliyor.. Yüzde kaç? 5? 10? Bilmiyorum.
12) Cumhurbaşkanlığı seçimlerini bu rüzgarla alır mı iktidar? Ortada... BDP’nin desteği gerek. Bu, BDP ile AKP arasında çözüm sürecine yönelik bir “al-ver”i gündeme getirebilir. Bunun, iktidar için tehlikeli bir süreci içereceğini de belirtmek gerekir.
13) Muhalefet, hemen, itiraz olunmayacak bir aday üzerinde anlaşmaya gitmeli.. Seçime 5 kala değil. Kaybederler.
14) Bu 4 aylık süreçte, iktidarın daha da yıpranacağı bir süreç yaşanabilir. Oyları %45’ten 40’lara doğru inebilir. Bu durumda iktidar Cumhurbakanlığı rüyasını görür.. Muhalefet bunun koşullarını yaratma becerisi gösterebilir mi?
15) 2015 haziran genel seçimleri, yıpranma sürecini kısaltmak için ve gelebilecek ekonomik zorluklarla henüz yüzleşmeden, erkene alınabilir.. hemen Cumhurbaşkanlığının ardından..
16) Cemaat bir “dinsel entelektüel kulüp” derekesine indi. Tek güçleri devlet erklerindeydi. Onu da hızla kaybediyor. Ordu’dan da atılırlar!
17) Peki, CHP’nin Cemaat ile zımni bir ittifak algısı olumlu mu etkiledi, olumsuz mu? Tartışmalı bir durum. Ama büyük inişte olan bir gurupla birlikte görünmek, bundan sonra, olumsuz etki yapabilir. CHP kendi güçlerini geliştirmeli.
18) Dünkü sosyal medya yorumlarında örneğin “sağcılarla değil solcularla ittifaka önem verseydi, daha başarılı olurdu” görüşleri vardı. Ben de dedim ki “Seçmen, CHP’yi zaten bunu yapmadığı için cezalandırdı!!!..” Hayal kurmayalım!
 Daha yazacak çok şey var tabii. Ama bunlar yeterli ölçüdedir..

--1 Nisan 2014 Salı / Bilim ve Siyaset – Cumhuriyet

Seçim Sonuçları: Üç’lük Bir Maratonun İlk Ayağı

Henüz %6’sı açılmıştı toplam sandıkların, bu yazıya oturduğumda.. Bu nedenle yerel seçimlerin yorumuna fazla girmeyeceğim. Ama 2011 genel seçimlerinde %50’ye yakın oy alan sürekli yükseliş içindeki bir partinin, genel seçimlerde toplam oy oranının %40’lara doğru inmesi çok önemlidir. Bu seçim sonuçlarını, 2009 yerel seçim sonuçlarıyla karşılaştırmak büyük hata olur.
2009 yerel seçimlerini belirleyen sürecin, 2007 genel seçimleri ve rüzgar olduğunu unutmayalım!
2014 yerel seçimlerini de 2011 genel seçimlerin rüzgarı belirlemesi gerekir! Bu rüzgar tersine esmeye başladı!
Bu birincisi..
***
Bu ilk raund. 1 yıllık bir seçim süreci maratonunun ilk ayağı..
İkinci ayağı Cumhurbaşkanı seçimi..
Üçüncü ayağı da 2015 Haziran’ında yapılacak olan genel seçimler..
Demek istediğim, AKP’nin iktidarını (yıkılışını) salt yerel seçimlere bakarak değerlendirmek yanlıştır. Eğer 2015’e kadar iktidarda kalırlarsa, büyük bir olasılıkta iktidarı kaybedeceklerdir. Bu ikili koalisyon hükümetini göreceğiz.
Bu nedenle sabır, yılmak yok, mücadele için 1 yıllık bir soluğu sağlam tutmak gerekir!
İstanbul ve Ankara’da, ikisinde de kaybederce AKP, varsın seçimi kazansın!
Ankara veya İstanbul’dan birisini bile kaybetmesi çok önemlidir...
Pek çok kazandıı yerlerde kaybetmiy olmasını da önemlidir..
Bu kayıplar ve inişler, sürecin başladığının güçlü işaretleridir..
***
Cumhurbaşkanlığı seçimi 10 Ağustos’ta yapılacak. Muhalefet mutlaka ortak adayla seçimlere girmeli ve AKP’yi ilk büyük darbeyi indirmelidir..
Bu yerel seçimler de Cumhurbaşkanlığı seçimleri için de bir fikir verecek.
Cumhuraşkanlığı seçimlerinde AKP’nin tek muhtemel ittifakı olabilir: BDP.
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde estirilecek güçlü bir rüzgar, AKP’yi iktidardan düşürecek süreç olur.
Sonrası 2015 Haziranında yapılacak genel seçimler gelecek.
Burada, AKP’nin %40’a ve biraz altına inmesi, seçimleri kaybetmesi demek olacak. Çünkü, iktidarın oy oranı ile, CHP arasındaki oy oranı makası kapandıkça (MHP’yi de düşünün), AKP hızla milletvekili ve büyük olasılıkla Meclis’te çoğunluğu kaybedecek, seçim sistemi gereği.
***
Milli İrade laflarını işiticeğiz yine. Bunlar boş laflar.
Milli iradeden söz açıldığında, milletin referandum çoğunluğundan bahsedebiliriz ancak. Sandığı koyarsınız, %51 alırsınız.
Seçim sonuçları bir milli irade sonuçları değildir. Seçim sisteminin sonuçlarıdır!
İlk kez Türkiye’nin dinamik, aktif milyonları uyandı ve seçime odaklandı.
Bu dinamik kesimdir Türkiye’nin geleceğini belirleyecek olan.
İktidarda dikta kuran, ülkeyi, kamuoyunu durmadan manipule eden, esen gürleyen, yolsuzluk-rüşveti gizleyen- yasaları çalıştırmayan bir iktidarın, yasallığı tartışma konusu olacaktır.
***
Geçenlerde yazdığım ekonomi ve seçim konusunu iniceleyen yazıyı önemseyin.
Şu göreceli istikrarlı bir durumu yaşadığını düşünen seçmen çoğunluğu, bu durumun sarsılmasını istemiyor olabilir. Yüzmilyarlarca borcu var ve bir tüketim aracı haline dönüştürülmüştür.
Henüz süren bu yaşam döngüsünde şimdilik bir değişiklik yapmak istemiyor olabilir.
Şüphesiz, AKP’ye oy veren seçmenin, bir sanal rüya olarak, kendisinin de AKP ile birlikte iktidarda olduğunu sandığını da düşünün..
Ne yazık ki öyle bir algı yaratıldı: millet iktidarda, en yoksul, ey müslüman, sen ilk kez iktidardasın..
Bu algının yıkılması gerekir..
***
Çalıyorlar ama çalışıyorlar: Bu algının da bu bir yıllık süreç içinde yıkılması gerekir. Geçmişte çalanların hepsi de, önemli ölçüde AKP ile bütünleşmiş durumda.. Tabii seçmenleri başta.
Türkiye’de hiç bir zaman bir iktidar böylesine bir yolsuzluk ve rüşvet batağı içine girmemişti!
Şöyle bitireyim: Bugünkü koşullarıyla, AKP’nin – hele hele RTE’nin iktidarını sürdürmesini olanaksız görelim.
Süreci belirleyen, tayin edici ölçüde, seçmenin şu içinde bulunduğumuz göreceli “mutluluğu” kaybetmek istememesidir.
Unutmayın: Bu millet derin ekonomik krizlerle sarsılıp durmuş ve sürekli ütülmüştür..

---31 Mart 2014 Pazartesi / Bilim ve Siyaset – Cumhuriyet

Yeniden Bir Keşif, Suyu Arayan Adam

Yasak gelmiş herşeye haa.. Kılıçdaroğlu’nun ifadesini alacaklarmış.. Hiç bir şey yazmasak bile tanık olduğumuz büyük çöküşü kendi halinde bırakacağım.. Ortaya çıkan sefil komplo ve sahibi iktidar çevresinde bütünleşecekmişiz.. Bırakalım bunu, size bir kitap anlatayım..
***
Taaa 1970’li yıllarda okumuştum, dün kapağını kapattığımda yepyeni bir kitap vardı karşımda, içimdeki duygu, neden bunu çok daha önce okumadım, oldu. Suyu Arayan Adam, Şevket Süreyya Aydemir’in, inanılmaz kişisel öyküsü. Gözlemler, olaylar ve yorumlar.. Büyük macera romanları veya filmleri solda sıfır kalır. Osmanlı İmparatorluğunun batmakta olduğu yıllar, Edirne’de başlayan bir, Balkanların derinliklerinden Türkiye’ye sefalet bir göçe şahit olan bir çocukluk.
Büyük bir tarihsel dönüşümün öyküsü aslında: İmparatorluğun çöküşü, Rus işgaline karşı Erzurum cephelerinde genç zabit olarak savaş; 1917 devrimiyle birlikte, cephedeki Rus askerlerinin silahları atıp ellerinde ekmek ve tuz Türk cephesine koşuşlar.. tek fabrika bacasının bile tütmediği, çıplak, zavallı, yoksul, 500 yıl öncesi gibi kalmış-bırakılmış, sadece savaşlarda insan ve vergi kaynağı olarak kullanılmış bir Anadolu ve insanları... İmparatorluğun, lanetin ve vatansızlığın izdüşümü olarak yansıdığı Anadolu..
Yoo bu kadar olsa.. Yurtsuzluğun yarattığı Turan hayalinin peşinde Azerbaycan’a muallim olarak giden bir öğretmen... Orada Turan arayışları ve gerçeklerle yüzleşme.. Enver Paşa ile karşılaşma.. Bir bilgisiz maceracının büyük sonu.. Bütün kavimlerin kesiştiği bölgeler.. Kaf(kas) dağının ötesi ve berisi.. Yecüc mecücler.. Büyük tarihle birlikte olmak için Moskova’ya seyahat, Nazım Hikmet ve Va-Nu.. dünyayı sarsan Rus devrimini adım adım yaşayan insanın mükemmel gözlemleri ve değerlendirmeleri..
Hayır, bu kadar hiç değil..
1923’te Genç Türkiye’ye dönüş, sosyalistlerle birlikte hapis.. Erken salıverilme, beş parasız Ankara’ya yolculuk ve Maarif Vekaleti’nde başlayan yeni bir hayat.
Bir düşünce, bir teori ve pratik adamı.. Kadro harekatı.. Türkiye için geliştirilen siyasal ve ekonomik sistem.. İkinci Dünya Savaşı içinde Türkiye ve Sanayi Bakanlığı..
Öyle bir dünya ve Türkiye ekseninde süren yaşam ki dolu dolu yaşanmış, ve hepsi de şiirsel bir dille etkileyici anlatılmış..
Şüphesiz döneme ilişkin çok şey okuduk, ama Suyu Arayan Adam’ı yeniden okumadan, bugün ülke ve insanını anlamanın zorluğunu hissediyorsunuz..
***
Rusya’yı, Rus ruhunu, insanını, aydınını anlattığı bölümler, müthiş etkileyici. Hakiki Rusya’nın yaşandığı geniş, uçsuz bucaksız Rus ovaları ve binlerce tarikat.. Ya tam teslim olmuş ya tam isyankar bir ruh. “Ya ölesiye bir mümin ya imansız..” Aşk da öyle, ölesiye.. İçki de.. Yılbaşlarının güzel geçtiğinin işareti olarak, sokaklarda ne kadar insan öldüğünü sayan bir toplum. İki kutup arasında bir yaşam.. Rus Nihilizminin kaynakları..
“Hayata gelişi kaderin en bedbaht tecellisi ve dolayısıyla en büyük günah sayarak, bu lekeyi temizlemek için, bütün aile ile birlikte “Kendini Yakmak Dini” ve üyeleri.. En küçük düşünce ayrılığında günlerce süren tartışmaları, Çar’ın sürdüğü Sibirya’da devam eden Rus entelektüeli.
***
“Ama şu bir gerçek ki, artık kuruyacak olan ulu meyve ağaçlarının, son nefesinden önce, bütün çiçeklerinin açılışı ve son meyvelerini verişi gibi, Osmanlı Devleti de son nefesini yaşarken, tarih sahnesine, çeşitli yetersizliklerine rağmen, ideal ve ihtirasları sınırsız bir altın nesil verebildi. Hatta biz, bu son topraklar üzerinde son devletimizi bile, bu son neslin yenilgi kabul etmeyen hayat hamlesine borçluyuz...”
Şevket Süreyya, “önümüzdeki yüzyıl bir Çin Asrı olabilir” diyen bir de öngörü sahibi..
Bu kitabı herkes okusun..
-- 30 Mart 2014 / Bilim ve Siyaset – Cumhuriyet